1

Nu bestellen: bollen van de saffraankrokus
Boven I Saffraan wordt gewonnen uit de gedroogde stempels. Inzet I De peperdure saffraan. Onder I Crocus sativus ’Cashmerianus’.

Krokus voor de keuken
Droog, warm en arm

Een krokus die in de herfst bloeit? Jazeker. De saffraankrokus (Crocus sativus) opent z’n bloemen als de tuin in rust gaat. Wel meer krokussen - of andere bolgewasjes die er verdacht veel op lijken - bloeien in oktober of november. Maar wat de saffraankrokus extra bijzonder maakt, is het feit dat de bloemen leveranciers zijn van de gewilde en peperdure saffraan.

Foto: Plant Pictures World Wide

bloempje is niet meteen een rijke oogst. En toch. Met een handvol saffraankrokussen heb je alles in huis voor enkele feestelijke maaltijden. Saffraankrokussen tref je aan in het Middellandse-Zeegebied en verder oostwaarts: van Zuidwest-Turkije tot in Centraal-Azië en NoordwestChina toe. Stuk voor stuk droge en warme streken, vaak met een stenige bodem. Wil je het saffraankrokussen in de tuin naar de zin maken, geef ze dan een droge, warme en kalkhoudende standplaats. Volle zon is perfect, maar lichte schaduw kan ook. Saffraankrokussen hebben absoluut geen moeite met een grote hoeveelheid kalk in de bodem, bijvoorbeeld in een tegeltuin samen met mediterrane planten als tijm en kruiprozemarijn. In een puinbed zijn ze helemaal in hun schik. Zorg er in ieder geval voor dat de bodem goed afwatert. Zo nodig kan er wat puin of grit in het plantgat worden gemengd. De bollen worden in de late zomer geplant, op een diepte van ongeveer 6 centimeter. Saffraankrokussen doen het ook prima - en als de omstandigheden in de tuin niet optimaal zijn zelfs beter - in een ruime pot. Vul die halfom-half met teelaarde en puin tot ongeveer een handbreedte onder de potrand. Verdeel de bollen vervolgens over de oppervlakte en bedek ze met aarde en vervolgens een laagje grit. Behalve de gewone soort is er ook een cultivar in de handel die gewild is om zijn grotere stempels van uitstekende kwaliteit: Crocus sativus ’Cashmerianus’. De saffraankrokus dankt zijn naam aan saffraan. Deze specerij wordt gewonnen uit de gedroogde stempels van de krokus, die ook nog eens geroosterd worden boven een vuur of gedroogd in de zon. Voor de oogst van een kilo saffraan zijn tachtigduizend bloemen nodig, allemaal met de hand geoogst, drie draden per bloempje. Geen wonder dat het een van de duurste specerijen ter wereld is. Saffraan is bekend als verfstof - de gewaden van boeddhistische monniken werden naar verluidt met saffraan gekleurd. Maar bovenal

e saffraankrokus (Crocus sativus) is een telg uit de familie van de Iridacaea. Het 10 centimeter hoge bolgewas heeft, net als alle krokussen, een karakteristieke witte streep op het smalle blad. De bloemen zijn lila met donkerpaarse strepen. Heel mooi, maar vooral de oranjerode stempels, de grondstof voor saffraan, maken deze herfstbloeier tot een sieraad voor de tuin. Dat neemt niet weg dat de bloemen, die op een ongebruikelijke tijd verschijnen, de belangrijkste reden zijn om dit bolgewas in de tuin te planten. Je eigen saffraan telen is onbegonnen werk: drie draadjes per
18
G R O E I & B L O E I – j u li – 2 0 1 0

Pagina 1

1

Boven I Saffraankrokus bloeit in het najaar.

Foto: Visionspictures.com

Bollen bestellen?

Van saffraankrokus kunt u het volgende plantmateriaal bestellen: 1 Crocus sativus 2 Crocus sativus ’Cashmerianus’ (met grotere bloemen) Beide soorten kosten € 4,- (per 10); € 7,50 (per 20) en € 13,50 per 40 stuks. Maak het totale bedrag + € 6,50 verzendkosten over naar de Stichting Exploitatie Hortus in Amsterdam, rekeningnummer 488621348 (bestellingen vanuit Nederland) of 000-1667075-33 (bestellingen vanuit België). Vermeld bij uw bestelling de gewenste nummers + het nummer van Groei & Bloei (7). Attentie: om uw bestelling goed te kunnen uitvoeren, is het bij internetbankieren noodzakelijk dat u ook uw naam en adres volledig vermeldt. Info: tel. 020-5989390; www.vu.nl/hortus; e-mail: info@hortus.vu.nl.

Saffraan is tegenwoordig in de supermarkt te koop. Voor de ’oogst’ van de saffraandraden uit eigen tuin moet worden gewacht tot de bloemen volledig open zijn. Laat ze drogen op keukenpapier en bewaar ze eventueel in een papieren zak voor later gebruik. Een traditioneel, feestelijk gerecht met saffraan is saffraanbrood, dat in Zweden op Sint-Lucia  (13 december) wordt gebakken.
Tekst: Yo De Beule/ Fotografie: Yo de Beule e.a.

Koken met eigen saffraan

Recept Luciabroodjes

20 g gist, 60 g boter, 100 g kwark, 5 dl melk, enkele saffraandraadjes, 4 eetlepels suiker, halve theelepel zout, 7 koppen tarwemeel, 1 ei, rozijnen

kennen we saffraan als een specerij dat zijn heerlijke parfum en warmgouden tot rode kleur aan voedsel leent. Om die reden is de plant al meer dan vierduizend jaar in cultuur. Omdat saffraan zo kostbaar is, gebruik je het niet elke dag. Traditionele gerechten waarin saffraan onmisbaar is, zijn vaak feestgerechten: bouillabaisse, zarzuela, paella. Om een doordeweekse bereiding een gouden kleur te geven, zijn er goedkope alternatieven. Goudsbloemblaadjes bijvoorbeeld geven kleur aan risotto en boter (al zweren ze in Milaan bij risotto met saffraan). Bloemblaadjes van saffloer kun je, zoals Portugese chefs, verwerken in kruidenpasta’s voor vispannetjes. Ook kurkuma (Curcuma domestica) kleurt gerechten geel, maar heeft een totaal andere smaak.

laat deze op een laag vuur smelten. Verwarm samen met de melk tot het mengsel handwarm is. Giet een deel van het mengsel over de gist en roer tot de gist erin oplost. • Doe de rest van het botermelkmengsel, de saffraan, de kwark, de suiker en het zout in de kom. Voeg tot slot het meel toe. Meng en kneed tot een soepel deeg dat niet meer kleeft. • Bedek de deegbal met een keukenhanddoek en laat 30 minuten rusten. Bestrooi het werkblad met wat meel en verdeel het deeg in vijf kleine ballen. Van elke deegbal kun je zo’n tien broodjes maken. Een traditionele S-vorm (een worst waar je een draai aan geeft) is niet moeilijk.• Druk de rozijnen in de broodjes en laat nogmaals een halfuurtje rijzen. • Bestrijk de broodjes voor het bakken met losgeklopt ei en bak ze in een hete oven (225 ºC) in 8 minuten gaar.

• Week de saffraandraadjes in een bodempje lauwe melk. Verkruimel de gist in een beslagkom. • Doe de boter in een pan en

G R O E I & B L O E I – j u li – 2 0 1 0

19

Pagina 1

Interactieve internet brochure, deze vaktijdschrift of clubblad is levensecht online geplaatst met Online Touch en bied het digitaal bladerbaar uitgeven van web publicaties.

Groei en Bloei juli 2010